تحصیل و کار پزشکی در گرجستان، از دستیاری تا مهاجرت



گرجستان دات جی ای - تحصیل در گرجستان دارای جذابیت‌های زیادی است که شرکت‌های اعزام دانشجو به آن بسیار پرداخته‌اند. در این گفتار راجع به این صحبت می‌کنیم که آینده دانشجو پس از پایان تحصیل در دوره عمومی پزشکی یا دندانپزشکی چه دورنمایی به لحاظ اشتغال به کار طبابت، ادامه تحصیل برای به‌دست آوردن تخصص، یا شرایط دریافت اجازه کار خواهد بود.

دوره تحصیل پزشکی در گرجستان ۶ ساله است. نکته بسیار مهم اینکه نباید آن را با دوره پزشکی عمومی در ایران یکسان فرض کرد؛ کما اینکه در نظام آموزشی داخل گرجستان و شرایط اجازه کار در این کشور، جایگاه این دوره با دوره پزشکی عمومی در ایران بسیار متفاوت است.

دوران تحصیل پزشکی در ایران و گرجستان
دوره پزشکی عمومی در ایران شامل ۴ مرحله می‌شود: علوم پایه، فیزیوپاتولوژی، کارآموزی بالینی (استاژری) و کارورزی بالینی (اینترنی). دانشجو بعد از دوره کارآموزی بالینی باید در یک آزمون سراسری به نام امتحان جامع پیش‌کارورزی شرکت کند تا در صورت موفقیت، بتواند به عنوان کارورز (اینترن) در بیمارستان کار کند.
آنچه در گرجستان به عنوان دوران پزشکی عمومی شناخته می‌شود، در واقع تنها سه مرحله اول از مراحل فوق را در بر دارد. بنابراین کسی که دوره ۶ ساله پزشکی عمومی در گرجستان را گذرانده است، برای ورود به این حرفه در بدو امر تنها می‌تواند به عنوان «پزشک تحت نظر» در این کشور مشغول به کار شود. این بدان معناست که فرد اجازه طبابت مستقل ندارد، بلکه باید زیر نظر پزشکی کار کند که دارای بورد تخصصی است.
در زبان گرجی به پزشک تحت نظر، «اومتسروسی اِکیمی» (უმცროსი ექიმი) می‌گویند و جایگاه وی را در نظام درمان می‌توان معادل کارورز (اینترن) در ایران دانست. جالب است که دستمزد پزشک تحت نظر در گرجستان نیز مانند کمک‌هزینه ماهانه یک اینترن در ایران بسیار پایین و در کفِ قانونی حدود ۹۶۰ لاری در ماه است که در واقعیتِ مخارج تفلیس، نوعی خط فقر محسوب می‌شود.
برای انجام فعالیت به عنوان یک پزشک مستقل در گرجستان، شخص پس از پایان دوره عمومی ملزم است وارد مرحله رزیدنتی (دستیاری تخصص) بشود. یک فرد خارجی برای گذراندن دوره رزیدنتی در گرجستان باید به زبان گرجی مسلط باشد تا بتواند با بیماران ارتباط برقرار نماید. نکته بسیار بااهمیت این است که رزیدنت پزشکی در گرجستان، به‌ویژه اگر خارجی باشد، نه تنها هیچ دستمزدی نمی‌گیرد، بلکه باید شهریه‌ای بالاتر از ارقام دوره عمومی پرداخت کند.
برای شهروندان گرجستان نیز ورود به رزیدنتی شرایطی شبیه به گذراندن این دوره در دانشگاه آزاد ایران دارد؛ بدین معنا که عدم پرداخت شهریه مستلزم سپردن تعهد بلندمدت و خدمت اجباری برای کار در کشور پس از پایان دوره و کسب بورد پزشکی است. با توجه به آنچه گفته شد، کار و ادامه تحصیل پس از پزشکی عمومی در گرجستان برای یک خارجی جذابیت چندانی ندارد؛ چرا که تسلط به زبان گرجی الزامی است، شهریه دوره رزیدنتی بالا است و متغیر بودن ضوابط اقامتی و مجوز کار، انگیزه شخص برای برنامه‌ریزی بلندمدت را سلب می‌کند.
یکی از جذابیت‌های گرجستان برای گذراندن دوره پزشکی عمومی این است که شخص پس از پایان دوره ۶ ساله، واجد شرایط شرکت در آزمون‌های معادل‌سازی بین‌المللی مانند USMLE آمریکا می‌شود. به عبارت دیگر، دانشجو می‌تواند به جای ۷ سال تحصیل در ایران، با ۶ سال تحصیل در گرجستان به این مرحله برسد. از سوی دیگر، چون امکان گذراندن دوره تحصیل به زبان انگلیسی وجود دارد، کسب آمادگی برای این آزمون‌های بین‌المللی برای شخص آسان‌تر خواهد بود.

کار پزشکی در ایران
آیا پس از پایان دوره پزشکی عمومی در گرجستان می‌توان در ایران کار کرد؟ تنها موضوعی که در حال حاضر واضح است اینکه دانش‌آموختگان رشته پزشکی اگر مدرک خود را از موسسه‌ای به‌غیر از دانشگاه‌های مورد تایید وزارت بهداشت (مانند دانشگاه دولتی پزشکی تفلیس - TSMU) کسب کنند، مدرک آن‌ها در ایران ارزشیابی نمی‌شود و اجازه کار صادر نخواهد گردید.
البته نکته فوق بدین معنا نیست که دانش‌آموخته دانشگاه دولتی تفلیس حتماً در ایران اجازه کار فوری خواهد داشت؛ بلکه این رویه‌ها و لیست دانشگاه‌های مورد تایید در سال‌های مختلف کاملاً متفاوت و دارای نوسان بوده است. بنابراین شخصی که قصد کار پزشکی در ایران را دارد، بهتر است آخرین و تازه‌ترین ضوابط را مستقیماً از سایت اداره دانش‌آموختگان وزارت بهداشت پیگیری کند.

کار پزشکی و ادامه تحصیل در کشورهای دیگر
برای یک دانش‌آموخته رشته پزشکی، مدرک دانشگاهی (چه از گرجستان و چه از هر جای دیگر جهان) به تنهایی اجازه کار در حرفه پزشکی را نمی‌دهد و در همه کشورها آزمون ملی وجود دارد. به عنوان مثال، آزمون ملی پزشکی آمریکا (USMLE) یک ماراتن علمی-تحلیلی است که متقاضی برای موفقیت در مراحل آن باید ماه‌ها در دوره‌های آموزشی یا خودآموزی پیشرفته شرکت نماید و روزانه ۶ تا ۸ ساعت تمام را به مطالعه و یادگیری مستقل مشغول باشد.
آنچه در اینجا می‌خواهیم بر آن تاکید کنیم این است:گذراندن دوره پزشکی عمومی در گرجستان و کسب مدرک آن، به هیچ عنوان به معنای اجازه کار پزشکی فوری و مستقل در گرجستان، ایران و سایر نقاط جهان نیست.
شرکت در آزمون‌های ملی و مصاحبه‌های رقابتی در سایر کشورها، شرط لازم برای به‌دست آوردن اجازه کار و ورود به دوره دستیاری است؛ موفقیت در این مسیر مستلزم داشتن دانش و مهارت پزشکی بالایی است که علاقه بسیار و کوشایی فراوانی می‌طلبد.
متأسفانه در سال‌های اخیر، ده‌ها ایرانی دوره‌های پزشکی و به‌ویژه دندانپزشکی را در گرجستان گذرانده‌اند اما در حال حاضر نتوانسته‌اند اجازه کار و ادامه تحصیل در گرجستان را به‌دست آورند؛ چرا که دوره آموزشی آن‌ها به زبان انگلیسی بوده و تسلط کافی به زبان گرجی ندارند. از سوی دیگر، همین افراد موفق نشده‌اند آزمون‌های پزشکی کشورهای دیگر را نیز با موفقیت پشت سر بگذارند.
بنابراین بار دیگر تاکید می‌شود که تنها اگر علاقه کافی به این رشته تحصیلی را دارید، می‌توانید سال‌های متوالی اوقات خود را صرف مطالعه و پژوهش نمایید و از رقابت فشرده با دیگران باکی ندارید، رشته پزشکی یا دندانپزشکی را انتخاب کنید.










نظرات